Antidepressiva rollen als zoete broodjes over de toonbank. Eén op acht Vlamingen heeft het voorbije jaar antidepressiva gebruikt. Antidepressiva kosten de overheid jaarlijks zo’n 120 à 140 miljoen euro. Maar wat weten we over de effectiviteit van deze antidepressiva?

Nood aan kwalitatieve wetenschappelijk studies

Om deze vraag te kunnen beantwoorden is er nood aan kwalitatieve wetenschappelijke studies. Wetenschappers zetten echter grote vraagtekens bij de betrouwbaarheid van de gepubliceerde onderzoeksresultaten en waarschuwen voor een publicatiebias.  Dit wil zeggen dat studies die de positieve effecten van antidepressiva bevestigen sneller gepubliceerd worden, maar ook dat de resultaten van studies die de effectiviteit van antidepressiva niet bevestigen op zo’n manier worden weergegeven dat ze alsnog voor de effectiviteit van antidepressiva lijken te pleiten (Turner et al, 2008).  Vanwaar deze publicatiebias? Veel studies rond de effectiviteit van antidepressiva worden door de farmaceutische industrie betaald.  En als je weet dat antidepressiva jaarlijks een gigantische opbrengst genereren, dan begrijp je waarom ze ons maar al te graag onbetrouwbare wetenschappelijke onderzoeksresultaten voorschotelen.

Wat zeggen betrouwbare studies over de effectiviteit van antidepressiva?

Effecten zijn klein.  De neveneffecten zijn talrijk.

Antidepressiva hebben een effect, maar dit effect is heel klein (Kirsch en collega’s, 2008).  Als je depressieve klachten met een schaal van 56 punten meet, dan gaat het – na uitsluiting van een placebo effect en mits het gebruik van een goede controlegroep – om een verschil van slechts twee punten.  De nevenwerkingen zijn bovendien talrijk.  Zo heeft ongeveer 40 procent van de gebruikers last van seksuele nevenwerkingen.  Dit is slechts één van de vele nevenwerkingen (Steven Hayes).

Een alternatief voor medicatie?

Antidepressiva zorgen er niet voor dat je geen depressieve gedachten en gevoelens meer hebt.  Antidepressiva kunnen er hoogstens voor zorgen dat je iets meer afstand van je gedachten en gevoelens krijgt, dat je er minder in verstrikt geraakt en dat ze je gedrag iets minder beïnvloeden.   De vaardigheid om afstand van je gedachten te nemen kan je echter ook zonder medicatie leren. Acceptance and Commitment Therapie en andere wetenschappelijk onderbouwde psychotherapievormen kunnen je deze vaardigheid leren.  Deze hebben betere effecten op lange termijn zonder de nevenwerkingen (Steven Hayes).

Laat je niet beïnvloeden door commerciële boodschappen van de farmaceutische industrie.  Weet dat medicatie slechts in beperkte mate zal helpen, dat er meestal meer nodig is.  

Print Friendly, PDF & Email